فاخره بهبهانی: برخلاف زنان، کم خونی ناشی از فقر آهن در مردان چندان شایع نیست. کمتر از دو درصد از مردان در معرض فقر آهن هستند و برخی از آن‌ها ممکن است به کم خونی فقر آهن هم دچار شوند.

اما چه دلایلی وجود دارد که کم خونی فقر آهن در مردان شایع نیست؟ به طور معمول، مردان بیش از زنان به مصرف منابع غذایی آهن با جذب بالا علاقه دارند. به عنوان نمونه، مردان بیش از زنان گوشت قرمز می خورند. برخلاف دختران و زنان که خون نسبتا زیادی در هنگام عادت ماهیانه از دست می‌دهند، مردان به طور عادی، خونریزی ندارند. در زنان، بارداری یکی از روندهایی به شمار می رود که مقدار زیادی از ذخایر آهن بدن را صرف می‌کند اما مردان دچار چنین وضعیتی نمی‌شوند.

علاوه بر نقش اصلی و حیاتی آهن که به گلبول‌های قرمز خون کمک می‌کند تا اکسیژن را از ریه‌ها به سلول‌های سراسر بدن منتقل کند، در بسیاری از عملکردهای مهم دیگر بدن نیز نقش دارد. علاوه بر پیشگیری و درمان انواع کم خونی، برای نارسایی قلبی، مهارت‌های حافظه و تفکر، رشد کودک، خستگی و بسیاری از شرایط دیگر مورد نیاز است. اگر مقدار آهن خون پایین باشد، مقدار اکسیژن‌گیری در بدن کاهش یافته و این علت عمده خستگی و ضعف در انجام کارهاست.

دلایل کمبود آهن در پسران تازه بالغ

مسعود فیروزکوهی، مشاور تغذیه و رژیم‌های غذایی و درمانی در گفت‌وگو با خبرآنلاین می گوید: کمبود آهن در پسران در سنین بلوغ معمولاً به دلایل مختلفی اتفاق می‌ افتد. در دوران بلوغ، بدن برای رشد عضلات، افزایش حجم خون و توسعه کلی بدن به آهن بیشتری نیاز دارد که اگر دریافت آهن کافی نباشد کمبود ایجاد می‌شود. همچنین مصرف کم مواد غذایی حاوی آهن مثل گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات و سبزیجات برگ‌ سبز می‌ تواند عامل مهمی باشد به‌ ویژه اگر رژیم غذایی بیشتر شامل فست‌فود یا غذاهای فرآوری‌شده باشد که معمولا مصرف آن در برهه سنی نوجوانی و جوانی افزایش می‌ یابد. برخی شرایط گوارشی مانند بیماری سلیاک یا التهاب مزمن روده نیز ممکن است جذب آهن را کاهش دهند. پسرانی که ورزش‌های سنگین انجام می‌دهند، ممکن است دچار "آنمی ورزشی" شوند، ورزش باعث افزایش تخریب گلبول‌های قرمز و گاهی از دست دادن آهن از طریق تعریق یا ادرار می‌شود. در مواردی نیز خونریزی گوارشی مثلاً به دلیل زخم معده یا ابتلا به انگل‌ها، باعث از دست رفتن آهن می‌شود.

دلایل کمبود آهن در مردان بالای ۴۵سال

اگر فردی در سنین میانسالی دچار کمبود آهن شود، حتماً باید منبع خونریزی بررسی شود؛ به‌ خصوص بررسی کولونوسکوپی و آندوسکوپی در صورت نیاز و اما دلایل کمبود آهن در آقایان بالای ۴۵ سال می تواند، خونریزی مزمن دستگاه گوارش باشد که شایع‌ترین علت خونریزی در این سنین است که معمولا به دلیل زخم معده یا دوازدهه، پولیپ‌ها یا سرطان کولون، هموروئید یا شقاق مزمن، مصرف طولانی مدت داروهایی مثل بروفن یا دیکلوفناک و همچنین خونریزی‌های پنهان دستگاه ادراری باشد. بیماری‌هایی هم هستند که ابتلا به آن‌ها می تواند سبب بروز سوء جذب آهن در بدن شود. مانند: سلیاک، بیماری کرون یا حتی عفونت H. pylori، همچنین بعد از جراحی‌هایی مثل: بای‌ پس معده یا جراحی‌های روده هم ممکن است فقر آهن ایجاد شود. کاهش دریافت آهن به دنبال تغذیه ناکافی یا رژیم‌های خاص مثل رژیم گیاهخواری و بیماری‌های التهابی و کلیوی یا بدخیمی‌ها نیز از دیگر عوامل است.

۴۷۲۳۲

مقاله اصلی